EN 13164 Objaśniony: Norma Izolacji XPS

3 września 2026

EN 13164:2012+A1:2015 to zharmonizowana norma europejska określająca wymagania, metody badań, system klasyfikacji i zasady oznakowania dla produkowanych fabrycznie płyt termoizolacyjnych z ekstrudowanej polistyrenu (XPS) stosowanych w budownictwie. Umożliwia producentom sporządzenie Deklaracji Właściwości Użytkowych (DoP) i naniesienie oznakowania CE, a projektantom zapewnia spójną i porównywalną podstawę do doboru produktów na wszystkich rynkach UE/EOG. Wszystkie płyty XPS PNP są produkowane i badane zgodnie z normą EN 13164:2012+A1:2015.

Czym jest norma EN 13164 i dlaczego powstała

EN 13164:2012+A1:2015 to zharmonizowana europejska norma wyrobu dla fabrycznie wytwarzanych płyt termoizolacyjnych z ekstrudowanego polistyrenu (XPS) przeznaczonych do stosowania w budynkach i obiektach inżynierii lądowej. Jest publikowana przez Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN) i przyjęta bez zmian przez krajowe jednostki normalizacyjne we wszystkich państwach członkowskich UE i EOG.

Na mocy Rozporządzenia (UE) nr 305/2011 (Rozporządzenie w sprawie wyrobów budowlanych, CPR) norma zharmonizowana tworzy ramy prawne dla oznakowania CE. Producent, który wykaże zgodność z EN 13164, może sporządzić Deklarację Właściwości Użytkowych (DoP), nanieść oznakowanie CE i wprowadzić wyrób na europejski rynek wewnętrzny. Wszystkie płyty PNP XPS produkowane w zakładzie w Várpalota (Węgry) są wytwarzane i badane zgodnie z EN 13164:2012+A1:2015.

Zakres normy

EN 13164 definiuje:

Zakres materiałowy — sztywne płyty wytwarzane przez wytłaczanie polistyrenu (XPS), z okładzinami lub powłokami bądź bez nich.
Charakterystyki wymiarowe — wymagania dotyczące długości, szerokości, grubości, prostopadłości i profilu krawędzi oraz klasy tolerancji (np. T1) służące do ich klasyfikacji.
Właściwości cieplne — metoda deklarowania współczynnika przewodzenia ciepła (λD, W/(m·K)) oraz wynikającego z niego oporu cieplnego (RD, m²·K/W).
Właściwości mechaniczne — wytrzymałość na ściskanie przy odkształceniu 10% lub przy granicy plastyczności (CS(10\Y), w kPa wg EN 826), wytrzymałość na rozciąganie prostopadłe do powierzchni (TR), pełzanie przy ściskaniu (CC(2/1,5/50)) oraz odkształcenie pod obciążeniem w podwyższonej temperaturze (DLT(2)5).
Właściwości higrotermiczne — długotrwała absorpcja wody przy całkowitym zanurzeniu (WL(T)) oraz przez dyfuzję (WD(V)).
Wskaźniki trwałości — stabilność wymiarowa w podwyższonej temperaturze i wilgotności (DS(70,90)) oraz odporność na zamrażanie–rozmrażanie po dyfuzji (FTCD).
Reakcja na ogień — klasyfikacja Euroclasses (np. E lub F) wg EN 13501-1.
Znakowanie i etykietowanie — obowiązkowe informacje, które muszą widnieć na każdym wyrobie lub jego opakowaniu w celu zapewnienia identyfikowalności i weryfikacji zgodności.

System klasyfikacji: jak odczytać kod wyrobu XPS

EN 13164 stosuje ustrukturyzowany system oznaczania kodujący kluczowe wartości deklarowane. Poniższa tabela przyporządkowuje oznaczenia stosowane w kartach technicznych i DoP PNP XPS do odpowiadających im pojęć z normy.

Oznaczenie	Właściwość	Przykładowa wartość (XPS 300)
CS(10\Y)300	Wytrzymałość na ściskanie przy odkształceniu 10% lub przy granicy plastyczności (EN 826)	≥ 300 kPa
λD	Deklarowany współczynnik przewodzenia ciepła	0,034 W/(m·K) (20–100 mm)
WL(T)0,7	Długotrwała absorpcja wody przy całkowitym zanurzeniu	≤ 0,7 % obj.
WD(V)3	Długotrwała absorpcja wody przez dyfuzję	≤ 3,0 % obj.
DS(70,90)	Stabilność wymiarowa w temp. 70°C / wilgotności 90% RH	Deklarowana
FTCD1	Odporność na zamrażanie–rozmrażanie (po dyfuzji)	≤ 1 % obj.
CC(2/1,5/50)130	Pełzanie przy ściskaniu: odkształcenie od pełzania 2%, odkształcenie początkowe 1,5%, 50 lat, 130 kPa	130 kPa
TR 400	Wytrzymałość na rozciąganie prostopadłe do powierzchni	≥ 400 kPa
T1	Klasa tolerancji grubości	T1
E / F	Klasa reakcji na ogień (Euroclass)	E (XPS 300); F (XPS 150)

Każda DoP PNP XPS zawiera wartość deklarowaną dla każdej właściwości istotnej dla zamierzonego zastosowania. Projektanci powinni zawsze sprawdzać aktualną DoP i kartę techniczną (TDS) dla konkretnego wyrobu i grubości.

Wpływ normy EN 13164 na dobór wyrobu

Ponieważ EN 13164 wymaga, aby każda wartość deklarowana była potwierdzona badaniami i zakładową kontrolą produkcji, projektanci mogą porównywać wyroby różnych producentów na równych zasadach — pod warunkiem że analizują deklarowaną klasę, a nie tylko nazwę handlową.

Kluczowe wskazówki do praktycznego projektowania:

Klasa wytrzymałości na ściskanie to podstawowe kryterium doboru w zastosowaniach przenoszących obciążenia (fundamenty, podłogi, dachy pod ruchem). PNP XPS oferuje klasy CS(10\Y)150, 200, 300, 400, 500 i 700.
Typ powierzchni (gładka, waflopodobna W lub frezowana i rowkowana MG) nie jest właściwością klasyfikowaną przez samą normę EN 13164, lecz wpływa na przydatność do systemów klejonych (ETICS, tynki, kleje do płytek) i jest deklarowany w DoP w ramach zamierzonego zastosowania.
Klasa absorpcji wody ma znaczenie w zastosowaniach podziemnych, w dachach odwróconych i nawierzchniach drogowych. Płyta deklarowana jako WL(T)0,7 (≤ 0,7 % obj.) zapewnia znacznie lepszą odporność na wilgoć niż płyta deklarowana jako WL(T)3.
Klasa odporności ogniowej jest parametrem wymaganym przez krajowe przepisy budowlane. PNP XPS 300, 400, 500 i 700 są sklasyfikowane jako E; warianty PNP XPS 150 i 200 jako F. Dopuszczalność klasy E lub F w danym zastosowaniu zależy od obowiązujących krajowych przepisów przeciwpożarowych — należy skonsultować się z uprawnionym inżynierem ds. ochrony przeciwpożarowej oraz właściwą normą krajową.

Strukturalny przewodnik po doborze klas PNP XPS znajdziesz w artykule Który PNP XPS wybrać? Przewodnik po zastosowaniach.

EN 13164 a Deklaracja Właściwości Użytkowych (DoP)

Każdy wyrób PNP XPS jest dostarczany wraz z DoP sporządzoną na podstawie Rozporządzenia (UE) nr 305/2011. DoP powołuje się na EN 13164:2012+A1:2015 jako zharmonizowaną specyfikację techniczną, identyfikuje typ wyrobu, podaje deklarowane wartości użytkowe dla każdej zasadniczej charakterystyki i opatrzona jest unikalnym numerem identyfikacyjnym zapewniającym identyfikowalność.

DoP dla wszystkich aktualnych wyrobów PNP XPS są dostępne w sekcji Dokumentacja niniejszej strony. Obiekty BIM z wbudowanymi danymi o deklarowanych właściwościach użytkowych są dostępne w sekcji Biblioteki BIM PNP. W tej samej sekcji dostępna jest również Środowiskowa Deklaracja Wyrobu (EPD) dla zakładu w Várpalota, sporządzona zgodnie z EN 15804.

Jeśli konkretna wartość deklarowana nie jest podana na tej stronie, należy zapoznać się z aktualną kartą techniczną (TDS) i DoP danego wyrobu lub skontaktować się bezpośrednio z PNP XPS.

Źródła

EN 13164:2012+A1:2015 — Wyroby do izolacji cieplnej w budownictwie — Wyroby z ekstrudowanej pianki polistyrenowej (XPS) produkowane fabrycznie — Specyfikacja
Rozporządzenie (UE) nr 305/2011 (Rozporządzenie w sprawie wyrobów budowlanych, CPR)
DoP PNP XPS 300 EMI_en (U).pdf (aktualizacja: 14.10.2025)
DoP PNP XPS 300 W EMI_en (U).pdf (aktualizacja: 13.10.2025)
DoP PNP XPS 500_en (U).pdf (aktualizacja: 22.07.2025)
DoP PNP XPS 700_eng.pdf (aktualizacja: 17.03.2025)
DoP PNP XPS X-Grip_en (U).pdf (aktualizacja: 24.06.2026)
DoP PNP 300 SLOPE A1-B1_en.pdf / A2-B2_en.pdf (aktualizacja: 17.03.2025)
TDS pnp_xps300-300TB_600x1250_techcard_en (aktualizacja: 22.07.2026)
EPD — PNP XPS (zakład w Várpalota), aktualizacja: 19.03.2025
Biblioteki BIM PNP, aktualizacja: 24.02.2025

Często zadawane pytania

Czy norma EN 13164 jest obowiązkowa dla płyt XPS sprzedawanych w UE?

Tak. EN 13164:2012+A1:2015 jest normą zharmonizowaną zgodnie z Rozporządzeniem (UE) nr 305/2011 (CPR). Każda płyta XPS wprowadzona na rynek UE do zastosowań budowlanych musi posiadać oznakowanie CE oraz Deklarację Właściwości Użytkowych odwołującą się do tej normy. Wszystkie płyty XPS PNP są zgodne z EN 13164:2012+A1:2015.

Co oznacza CS(10\Y)300 na karcie danych XPS?

CS(10\Y)300 to klasa wytrzymałości na ściskanie według normy EN 13164: płyta osiąga naprężenie ściskające wynoszące co najmniej 300 kPa przy 10% odkształceniu lub w punkcie plastyczności (w zależności od tego, co nastąpi wcześniej), badana zgodnie z normą EN 826. Pełniejsze wyjaśnienie znajdziesz w artykule <a href="/knowledge/300-kpa-meaning/">Co oznacza wytrzymałość na ściskanie „300 kPa"?</a>.

Czy EN 13164 klasyfikuje reakcję na ogień?

EN 13164 wymaga, aby reakcja na ogień była deklarowana zgodnie z systemem Euroklas określonym w EN 13501-1, jednak sama klasyfikacja jest ustalana na podstawie odrębnych badań ogniowych, o których mowa w DoP. Płyty PNP XPS 300, 400, 500 i 700 są sklasyfikowane jako Euroklas E; warianty XPS 150 i XPS 200 są sklasyfikowane jako Euroklas F. To, czy dana klasa jest dopuszczalna, zależy od krajowych przepisów budowlanych — wymaga to oceny przez uprawnionego projektanta.

Jaka jest różnica między WL(T) a WD(V) w normie EN 13164?

WL(T) to długoterminowa absorpcja wody mierzona metodą całkowitego zanurzenia (płyta jest zanurzona w wodzie), wyrażona w % obj.; jest to kluczowy wskaźnik dla zastosowań poniżej poziomu gruntu oraz w dachach odwróconych. WD(V) to długoterminowa absorpcja wody przez dyfuzję (napędzaną parą wodną), również w % obj.; jest istotna przy ocenie odporności na cykle zamrażania-rozmrażania i stosowana łącznie z badaniem FTCD. Obie wartości są deklarowane w DoP dla każdego produktu PNP XPS — aktualne wartości dla poszczególnych produktów znajdziesz w aktualnej karcie TDS.

Czy mogę użyć zadeklarowanej wartości λD zgodnie z EN 13164 bezpośrednio w obliczeniu wartości U?

Zadeklarowana przewodność cieplna λD jest punktem wyjścia, jednak krajowe załączniki i przepisy budowlane w różnych krajach mogą wymagać zastosowania dodatkowych współczynników korygujących (np. dla wilgotności, łączników lub warunków montażu), zanim obliczeniowa przewodność cieplna λdesign zostanie użyta do wyznaczenia współczynnika U. Wykwalifikowany fizyk budowlany lub inżynier konstruktor powinien potwierdzić obowiązującą metodologię krajową — aktualne wartości zadeklarowanego λD dla każdego produktu i grubości PNP XPS znajdują się w aktualnej karcie TDS.

Gdzie mogę pobrać dokumenty DoP i TDS dla produktów PNP XPS?

Wszystkie aktualne Deklaracje Właściwości Użytkowych i karty danych technicznych są dostępne w sekcji <a href="/documentation/">Dokumentacja</a> na stronie PNP XPS. Dostępne są tam również obiekty biblioteki BIM. W przypadku dokumentów niewymienionych online prosimy o kontakt z zespołem pod adresem sales@pnpinsulation.com.